Miesiąc: Marzec 2008

Nie ukrywam, że do przekonania się aby tę książkę przeczytać nakłoniła mnie recenzja u Zosika, o tu:
http://lekturki.wordpress.com/2008/03/11/%E2%80%9Ezabic-drozda%E2%80%9D-harper-lee/

Nie ukrywam, bo tak było. Książka ta "krążyła" wokół mnie od pewnego czasu, ale przyznaję się,że miałam jakieś bliżej nie do wyjaśnienia powody, które mnie od niej odpychały. Do czasu, kiedy stwierdziłam , że po takiej ciekawej recenzji nie znać tej książki mi po prostu nie wypada.

Oto mamy lata trzydzieste w amerykańskim stanie Alabama. W małej mieścinie Maycomb mieszka wcześnie owdowiały adwokat Atticusa z dwójką dzieci, synem Jemem i córką Skaut. Tak naprawdę Skaut nosi imiona Jean Loise, ale chyba ostatni raz tak właśnie nazwano ją na jej chrzcie, bowiem na codzień wszyscy zwracają się do niej Skaut właśnie.
Opowieść w książce snuta jest z perspektywy Skaut właśnie, a zaczyna się w lecie, lecie, które poprzedza pójście Skaut pierwszy raz do szkoły.
To wtedy zostajemy wprowadzeni w opis prowincjonalnego życia w małym Maycomb, to wtedy dowiadujemy się, że praktycznie dla dzieci nie ma w nim nic ekscytującego, ot, życie toczy się powoli, niespiesznie, dorośli walczą z kryzysem gospodarczym a dzieci w mniej lub bardziej wyimaginowanymi strachami, jak chociażby zamknięty całe życie w domu niejaki Boo Radley, którego dzieciaki wraz z poznanym tamtego lata nowym przyjacielem, Dillem, najchętniej wywabiłyby z domu aby chociażby zobaczyć, jak też on wygląda.
Dzieci nie wiedzą jeszcze wtedy, że tak, jak one walczą ze swoimi wyimaginowanymi strachami, tak też dorośli walczą ze swoimi, umacniając niektóre z nich, a mianowicie uprzedzenia na tle rasowym.
Jak powie w pewnym momencie Atticus do swego dorastającego syna "W naszych sądach, gdy słowo białego człowieka przeciwstawia się słowu czarnego, biały zawsze wygrywa. To podłe, ale takie są fakty".
O tych strachach , które rządzą życiem dorosłych małego miasteczka południowej części Stanów dzieci przekonają się za dwa lata od początku historii, kiedy to ojciec ich podejmie się nietypowej sprawy. Otóż będzie miał za zadanie obronić czarnoskórego mieszkańca miejscowości, niejakiego Toma od oskarżenia go o gwałt, jakiego rzekomo miał się Tom dopuścić na jednej z miejscowych dziewczyn. Tak naprawdę sprawa z góry skazana jest na przegraną, ale Atticus podejmuje się jej niby Cervantesowski don Kichot walczący z wiatrakami, bowiem jak sam mówi, jest to niezbędne jemu samemu, jako ojcu. Po prostu chce móc spojrzeć w oczy własnym dzieciom bez poczucia wstydu.

To powieść, która opisuje sytuację z górą siedemdziesiąt lat temu, ale czy tak naprawdę wiele się zmieniło? Czy nie jest dalej tak, że w wielu miejscach na ziemi wciąż rządzi rasizm? Uprzedzenia? nietolerancja? Czy nie jest tak, że wciąż w wielu miejscach są jacyś "biali" i "czarni" niekoniecznie mając na myśli ich kolor skóry, ale miejsce, jakie dane "obozy" zajmują w danej hierarchii, w danym szeregu. I czy nie jest tak, że wciąż słowa jakichś białych kontra słowa jakichś czarnych dalej nie oznaczają z góry wygranej owych białych?

Sytuacja przedstawiona w "Zabić drozda" jest jak bolesna drzazga, która wbiła się nam w skórę. Niby nic się nie dzieje, niby zapomnieliśmy a pewnego dnia nagle, zupełnie nie wiedzieć, czemu, nagle się odzywa i zaczyna boleć, albo co gorsza ropieć. Bo pewnych spraw nie da się zepchnąć na margines sumienia, pewnych sytuacji i przekonań nie da się zasypać piaskiem.
Z pewnymi sytuacjami, jak ta na końcu książki, przyjdzie nam się zmierzyć i kiedyś w przyszłości musieć z tym a nie innym wyborem żyć. Musieć żyć.

Zdecydowanie jeden z lepszych kryminałów, jakie czytałam ostatnio a być może i książek , które udało mi się przeczytać od początku roku!
Coś wspaniałego.
Jak niektórzy pamiętają, Marthę Grimes "poznałam" przy okazji jej trzyczęściowej opowieści o nastoletniej detektyw z zapyziałej amerykańskiej prowincji. Pierwsza część nieco mnie wynudziła, dopóki nie uznałam, że ja jej trylogię powinnam czytać z uwagą skierowaną mniej na wątek kryminalny, który w tamtych książkach zdawał się być nieco "rozwleczony" w czasie i akcji, a zdecydowanie bardziej na jej obserwacje psychologiczne amerykańskiego pipidówa. I to był dobry pomysł.
Grimes posiada niewiarygodny zmysł obserwacji. Umie odmalować portrety postaci tak prawdziwych, że zdający się niemal wychodzić z kart książek ku nam.

W przypadku "Pod Huncwotem" o nudzie jakiejkolwiek mowy zupełnie nie było. Tu akcja dzieje się zdecydowanie bardziej wartko a sama książka zaczyna się nieco w konwencji teorii Hitchkoka, czyli najpierw dostaliśmy potężną dawkę wrażeń, aby potem tylko je nasilić. Książka bowiem zaczyna się w chwili, kiedy w jednym z angielskich pubów na angielskiej tym razem prowincji (uwielbiam te prowincje angielskie i zdecydowanie mam smaczek na angielskie właśnie teraz takie opisy!) zostaje popełnione drugie z kolei morderstwo. Niby niekoniecznie się wiążące z pierwszym a jednak miejsce zbrodni , czyli pub, które się powtarza, zdaje się wskazywać na to, iż w okolicy może grasować seryjny morderca……

Morderca wybrał sobie też oryginalny czas, bowiem akcja dzieje się w okresie przed i w czasie Bożego Narodzenia. Do wykrycia zbrodni zostaje ze Scotland Yardu wysłany inspektor Richard Jury, który wcale sobie nie krzywduje wysłania go tam właśnie w tym okresie. Oprócz pracy potraktować bowiem zamierza ów wyjazd jak nietypowy urlop, ot, oderwanie się od londyńskiego gwaru i męczącej codzienności. Jednak podejrzewam, że nawet Jury w swoich snach nie przewidywał, że na dwóch morderstwach się nie skończy, ale to oczywiście okaże się dopiero w trakcie książki.

Marcie Grimes udało się coś niezwykłego. Popełniła dobry kryminał, z wszystkimi cechami jemu właściwymi, ale i niesamowicie ciekawą powieść obyczajową z ciekawymi portretami osób, które, jak pisałam, zdają się byc tak realne, że niemal wiemy, kto z naszego bliższego czy dalszego otoczenia jest ich odpowiednikiem. Do tego wspaniały opis angielskiej prowincji z jej pubami (opis angielskiego pubu w początkach książki jest wprost majstersztykiem!), sielską okolicą, wrzosowiskami, mniej lub bardziej bogatymi domami i przepięknymi rezydencjami.
Książka okraszona jest wspaniałym poczuciem humoru, co sprawia, że nie raz i nie dwa, zdrowo się podczas lektury uśmiałam.

Zdecydowanie mi się podoba i nie mogę się doczekać następnej, jednak, jak wyczytałam na okładce, poczekam trochę , bowiem ma wyjść u nas dopiero we wrześniu. Szkoda!

Na koniec kilka cytatów z wydanej w W.A.B książki. Sami się zorientujcie, jakiego to kalibru lektura;)

"Jedyny w Long Piddleton, który ma alibi.- Powiedziała to tak złośliwie i zaczepnie, że można było pomyśleć, że Malrose drukuje sobie różne alibi w pokoju na zapleczu i odmawia dzielenia się z innymi".

"Nie od dziś wiadomo, że filiżanka herbaty jest lekarstwem prawdziwego Anglika na wszystko, od bolących nóg do seryjnych morderstw".

"Mogę zrozumieć, że człowiek zabija sześciu ludzi, ale zostawić psa na pastwę losu-to naprawdę poniżej wszelkiej krytyki".

Miłośnikom kryminałów mogę śmiało polecić, wiem, że się nie zawiedziecie!